اگر کودک شما هر روز چند لغت انگلیسی تازه می‌خواند، اما واژه‌های هفته قبل را به یاد نمی‌آورد، این صفحه کمک می‌کند تعداد لغات روزانه را بر اساس آنچه واقعاً به خاطر می‌ماند تنظیم کنید. یک نقطه شروع متناسب با سن و روشی هفت‌روزه در اختیار دارید تا بدانید چه وقت تعداد واژه‌های تازه را بیشتر یا کمتر کنید.
پاسخِ «روزی چند لغت؟» برای همه یک عدد نیست. کودکی که برای مرور وقت کمی دارد، شاید لازم باشد با واژه‌های کمتری شروع کند. مهم این است که بعداً معنای واژه را به یاد بیاورد و بتواند آن را در یک جمله ساده به کار ببرد؛ نه اینکه فقط همان روز چند بار تکرارش کند. پس هنگام تعیین تعداد، باید برای مرور هم وقت بگذارید و واژه‌هایی را انتخاب کنید که کودک فرصت استفاده از آن‌ها را دارد.
در ادامه می‌بینید چطور از تعدادی قابل‌مدیریت شروع کنید، واژه‌های دیروز را دوباره تمرین دهید و پس از یک هفته نتیجه را بسنجید. تمرین کوتاه، بازی و کاربرد واژه در کلاس آنلاین می‌تواند به کودک و نوجوان فرصت یادآوری بدهد. اگر واژه‌ها از یاد رفتند، تعداد تازه‌ها را کمتر کنید و وقت بیشتری به مرور اختصاص دهید.
برای هر سن از چند لغت تازه در روز شروع کنیم؟
سن می‌تواند برای انتخاب تعداد واژه‌های تازه نقطه شروع باشد، اما به‌تنهایی عدد مناسب را تعیین نمی‌کند. بازه‌های زیر محتاطانه‌اند و معیار قطعی یا هدف اجباری روزانه نیستند. اگر زبان‌آموز فرصت کمی برای تمرین دارد یا واژه‌های روز قبل را به‌سختی به یاد می‌آورد، بهتر است از پایین بازه شروع کند.
| گروه سنی | واژه تازه |
|---|---|
| ۴ تا ۶ سال | ۲ تا ۳ واژه |
| ۷ تا ۱۲ سال | ۳ تا ۵ واژه |
| نوجوان | ۵ تا ۸ واژه |
| بزرگسال | ۵ تا ۱۰ واژه |
برای کودک ۴ تا ۶ سال، شنیدن واژه و به‌کاربردن آن در بازی و گفت‌وگو مهم‌تر از حفظ‌کردن فهرست یا نوشتن واژه‌هاست. برای مثال، کودک می‌تواند نام یک رنگ را بشنود و هنگام بازی به شیئی با همان رنگ اشاره کند. در سنین بالاتر هم صرفِ دیدن معنی فارسی کافی نیست؛ زبان‌آموز باید بتواند واژه را در یک جمله یا موقعیت ساده به کار ببرد.
سطح فعلی زبان انگلیسی نیز در انتخاب تعداد واژه اثر دارد. زبان‌آموز مبتدی ممکن است برای فهم تلفظ، معنی و کاربرد هر واژه به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. کسی که با جمله‌های ساده آشناست، شاید بتواند واژه‌های بیشتری را در متن یاد بگیرد. بااین‌حال، آشنایی قبلی با موضوع، زمان تمرین روزانه و فرصت مرور از سن یا سطح مهم‌تر می‌شوند وقتی قرار است عدد پیشنهادی را برای یک فرد مشخص تنظیم کنیم.
برای تنظیم این عدد، هفت روز از پایین بازه مناسب شروع کنید. هر روز زمانی کوتاه برای واژه‌های تازه و مرور واژه‌های قبلی بگذارید. روز بعد، بدون نگاه‌کردن به پاسخ، معنی واژه‌ها را بپرسید یا از زبان‌آموز بخواهید آن‌ها را در بازی، جمله یا گفت‌وگو به کار ببرد. در پایان هفته، اگر یادآوری دشوار بود تعداد را کم کنید؛ اگر واژه‌ها به‌راحتی یادآوری و استفاده شدند و زمان تمرین کافی بود، تعداد را کمی بالا ببرید.
چطور تعداد لغات را با وقتِ مرور هماهنگ کنیم؟
تعداد لغت تازه را با زمانی تعیین کنید که فردا و روزهای بعد برای مرور دارید، نه فقط با فرصتی که امروز برای خواندن پیدا کرده‌اید. یادگیری روزانه وقتی پایدار می‌ماند که واژه‌ها دوباره به تمرین برگردند. برای کودک یا نوجوان، چند دقیقه تمرین پیوسته در روزهای متوالی از برنامه‌ای سنگین که جایی برای بازگشت به واژه‌های قبلی ندارد، قابل‌اتکاتر است. پیش از انتخاب تعداد لغت تازه، ببینید زبان‌آموز در یک روز معمولی چقدر وقت و تمرکز برای تمرین دارد؛ برنامه را بر اساس همان روز معمولی بچینید، نه روزی که وقت آزاد بیشتری دارد.
برای نمونه، در یک برنامه ۱۵ دقیقه‌ای، می‌توان ابتدا ۸ دقیقه را به مرور واژه‌های قبلی اختصاص داد. زبان‌آموز معنای آن‌ها را بدون نگاه‌کردن به پاسخ بگوید یا با هر واژه جمله‌ای کوتاه بسازد. سپس ۴ دقیقه صرف آشنایی با واژه‌های تازه و ۳ دقیقه صرف به‌کاربردن آن‌ها در یک جمله یا گفت‌وگوی کوتاه شود. این تقسیم زمان یک الگوی آزمایشی است. اگر یادآوری واژه‌های قبلی بیشتر از ۸ دقیقه طول می‌کشد، مرور را ناتمام رها نکنید تا حتماً لغت تازه اضافه شود؛ تعداد واژه‌های تازه را کم کنید یا آن روز واژه‌ای اضافه نکنید.
دیدن واژه با بلدبودن آن فرق دارد. ممکن است زبان‌آموز با دیدن تصویر یا ترجمه، واژه را آشنا بداند، اما نتواند بدون کمک آن را به یاد بیاورد. آزمون بهتر این است که واژه را از حافظه بگوید و در پاسخ به یک پرسش، بازی یا گفت‌وگوی کلاس آنلاین استفاده کند. این کار نشان می‌دهد کدام واژه‌ها هنوز به مرور نیاز دارند.
این برنامه را هفت روز اجرا کنید و هر روز یادداشت کنید مرور چقدر زمان برد و چند واژه بدون راهنمایی به یاد آمد. اگر مرور پیوسته تمام وقت را می‌گیرد، سهم واژه‌های تازه را کاهش دهید. اگر برای چند روز مرور و استفاده از واژه‌ها در وقت موجود جا می‌شود، می‌توانید تعداد واژه‌های تازه را کمی بیشتر کنید و دوباره نتیجه را بسنجید.
کدام واژه‌ها ارزش سهمیه روزانه را دارند؟
واژه‌ای را وارد سهمیه روزانه کنید که کودک یا نوجوان احتمالاً دوباره آن را ببیند و به کار ببرد. واژه‌های یک داستان کوتاه، گفت‌وگوی کلاس، بازی یا موقعیت روزمره از این نظر انتخاب بهتری هستند. برای کودکی که درباره آماده‌شدن برای کلاس صحبت می‌کند، واژه‌ای مثل pack کاربرد دارد. برای نوجوانی که درباره بازی با دوستانش حرف می‌زند، join می‌تواند مفید باشد. معیار اصلی این است: آیا زبان‌آموز فرصتی دارد همین واژه را در یک جمله واقعی بگوید یا بشنود؟
هر واژه را با تلفظ و یک کاربرد کوتاه یاد بدهید، نه فقط معنی فارسی آن. زبان‌آموز باید بتواند واژه را تشخیص دهد و خودش هم از آن استفاده کند:
- pack، «پَک»: I pack my bag.؛ کیفم را آماده می‌کنم.
- join، «جوین»: I join the game.؛ وارد بازی می‌شوم.
واژه‌های مرتبط را می‌توان در یک موقعیت مشترک آورد. مثلاً در گفت‌وگو درباره بازی، زبان‌آموز می‌تواند واژه تازه را بشنود، با آن یک جمله بسازد و بعد در بازی کوتاهی دوباره به کارش ببرد. اما مرتبط‌بودن به معنی آموزش هم‌زمان تعداد زیادی واژه بسیار شبیه نیست. اگر تفاوت see، look و watch هنوز روشن نیست، آن‌ها را به‌تدریج و در جمله‌های جداگانه تمرین کنید تا با هم جابه‌جا نشوند.
فهرست‌های «۳۰۰۰ لغت پرکاربرد» یا «۵۰۰۰ لغت پرکاربرد» می‌توانند برای پیدا کردن واژه‌های مناسب کمک کنند، اما به‌تنهایی برنامه روزانه نیستند. هدفی مانند «یادگیری ۱۰۰۰ لغت در ۱۰ روز» هم تعداد واژه‌های دیده‌شده را می‌سنجد، نه توانایی استفاده از آن‌ها را. پس از هفت روز، ببینید زبان‌آموز کدام واژه‌ها را بدون نگاه‌کردن به معنی، در داستان، بازی یا گفت‌وگوی کلاس آنلاین به یاد می‌آورد. سهمیه بعدی را بر اساس همین یادآوری واقعی کم یا زیاد کنید.
هر روز واژه تازه را چگونه تمرین کنیم؟
هر واژه تازه را با یک موقعیت آشنا شروع کنید. به‌جای اینکه فقط بگویید «hungry یعنی گرسنه»، تصویر کودکی را نشان دهید که به غذا نگاه می‌کند و جمله «I am hungry» را بگویید. از زبان‌آموز بپرسید در تصویر چه اتفاقی افتاده است. سپس جمله را یک‌بار دیگر در گفت‌وگویی کوتاه به کار ببرید. این کار کمک می‌کند واژه به یک معنا و موقعیت وصل شود، نه فقط به معادل فارسی آن.
بعد نوبت بازیابی بدون نگاه‌کردن است. تصویر، جمله یا معنی را پنهان کنید و از زبان‌آموز بخواهید واژه را بگوید؛ یا واژه را نشان دهید و بخواهید معنی و کاربردش را به یاد بیاورد. اگر پاسخ را به خاطر نیاورد، سرنخی کوتاه بدهید و دوباره فرصت پاسخ‌دادن فراهم کنید. دیدن پاسخ درست کافی نیست: زبان‌آموز باید خودش آن را از حافظه بیرون بکشد. تمرین را با ساختن یک جمله، گفت‌وگو یا بازی کوتاه تمام کنید تا بتوانید ببینید واژه را در موقعیتی تازه هم به کار می‌برد یا نه.
- نمونه کودکانه: برای واژه «jump»، تصویر پریدن را نشان دهید و بگویید «The rabbit can jump». تصویر را کنار بگذارید و بپرسید خرگوش چه کاری می‌کرد. سپس در یک بازی کوتاه، کودک با دیدن تصویر حیوانات جمله‌ای با «jump» بگوید یا نشان دهد کدام حیوان می‌تواند بپرد.
- نمونه نوجوانانه: واژه «plan» را در گفت‌وگویی درباره برنامه آخر هفته معرفی کنید. متن را ببندید و بپرسید واژه‌ای که برای «برنامه» به کار رفت چه بود. در پایان، نوجوان درباره برنامه خودش دو جمله بگوید و از واژه استفاده کند.
این روال را برای واژه‌های تازه در روزهای بعد هم تکرار کنید. هنگام بررسی یادآوری در طول هفته، پاسخ مستقل را از پاسخِ پس از دیدن سرنخ جدا بدانید. همین تفاوت نشان می‌دهد تمرین کافی بوده است یا باید پیش از افزودن واژه‌های بیشتر، به کاربرد واژه‌های قبلی برگردید. در کلاس آنلاین اینترلن نیز تمرین کوتاه، بازی و گفت‌وگو می‌توانند این سه مرحله را به هم وصل کنند.
واژه‌های دیروز را چه زمانی دوباره مرور کنیم؟
واژه‌های دیروز را امروز مرور کنید، اما مرور را با دیدن دوباره فهرست شروع نکنید. ابتدا معنی واژه را از روی شکل انگلیسی آن به یاد بیاورید. بعد سعی کنید بدون نگاه‌کردن به مثال قبلی، آن را در یک جمله به کار ببرید. اگر پاسخی نداشتید، معنی و نمونه را ببینید و کمی بعد دوباره خودتان را امتحان کنید. این شیوه، تکرار با فاصله است: واژه در چند نوبت برمی‌گردد و میان نوبت‌ها فرصت یادآوری دارد.
برای نمونه، اگر کودک یا نوجوان امروز واژه borrow را یاد گرفته است، می‌تواند چنین برنامه‌ای را امتحان کند:
- روز اول: پس از یادگیری، یک جمله کوتاه با واژه بسازد؛ مثلاً درخواست قرض‌گرفتن یک کتاب.
- روز دوم: پیش از دیدن معنی، توضیح دهد واژه چه کاربردی دارد و جمله تازه‌ای بگوید.
- روز چهارم: واژه را در یک پرسش کوتاه یا تمرین بازی‌محور به کار ببرد.
- روز هفتم: بدون کمک فهرست، آن را در گفت‌وگو یا تمرین کلاس آنلاین بازیابی کند.
- هفته بعد: یک بار دیگر بررسی کند که آیا هنوز می‌تواند واژه را درست به کار ببرد.
این روزها قانون ثابت نیستند. اگر واژه در روز چهارم فراموش شد، منتظر روز هفتم نمانید؛ آن را فردا دوباره بپرسید. اگر چند بار بدون مکث و درست در جمله به کار رفت، مرور بعدی را عقب‌تر ببرید. هدف، تیک‌زدن زمان‌های برنامه نیست؛ هدف این است که ببینید واژه واقعاً در ذهن مانده یا نه.
در پایان هفت روز، به جای شمردن دفعات نگاه‌کردن به فهرست، واژه‌هایی را بشمارید که زبان‌آموز بدون راهنمایی به یاد آورده و به کار برده است. همین نتیجه نشان می‌دهد فاصله مرورها مناسب بوده یا باید کوتاه‌تر شود؛ همچنین کمک می‌کند تعداد واژه‌های تازه روزهای بعد را با توان یادآوری او تنظیم کنید.
بعد از یک هفته از کجا بفهمیم تعداد لغات مناسب است؟
در طول یک هفته، هر روز چند واژه از روزهای قبل را انتخاب کنید و بدون نشان‌دادن معنی یا پاسخ، فرصتی برای استفاده از آن‌ها بدهید. از زبان‌آموز بخواهید با واژه‌ها جمله بسازد یا در یک گفت‌وگوی کوتاه به کارشان ببرد. برای کودک، بازی یا گفت‌وگوی طبیعی مناسب‌تر از امتحان رسمی است. کافی است ببینید آیا واژه را به‌جا استفاده می‌کند یا برای یادآوری آن به راهنمایی نیاز دارد. هدف رسیدن به یک عدد مشخص نیست؛ می‌خواهید بفهمید سهمیه فعلی با توان و شرایط او هماهنگ است یا نه.
پایان روز هفتم، به واژه‌هایی از چند روز مختلف برگردید، نه فقط واژه‌های دیروز. کنار هرکدام یادداشت کنید: «مستقل استفاده شد»، «با راهنمایی یادآوری شد» یا «یادآوری نشد». به مدت و حال‌وهوای تمرین هم توجه کنید. آشنایی قبلی با واژه‌ها، فرصت استفاده در کلاس یا خانه، خستگی و دشواری خود واژه‌ها می‌توانند نتیجه را تغییر دهند. سپس برای هفته بعد یکی از این سه تصمیم را بگیرید:
- کاهش: اگر واژه‌های قبلی مرتب فراموش می‌شوند یا تمرین برای زبان‌آموز فرساینده شده است، سهمیه واژه تازه را کمتر کنید. زمان آزادشده را به بازیابی و استفاده از واژه‌های قبلی اختصاص دهید؛ کاهش سهمیه به معنی عقب‌ماندن نیست.
- حفظ: اگر بیشتر واژه‌های قبلی بدون دیدن پاسخ قابل استفاده‌اند، اما یادآوری آن‌ها هنوز تمرکز می‌خواهد، همان تعداد را ادامه دهید. هفته بعد هم همین بررسی کوتاه را انجام دهید تا تصمیم بر پایه یک روز خوب یا بد نباشد.
- افزایش: فقط وقتی مرور و استفاده از واژه‌های قبلی آسان شده و تمرین فشار ایجاد نمی‌کند، تعداد واژه‌های تازه را اندکی بالا ببرید. پس از افزایش، دوباره یک هفته یادآوری واقعی را بررسی کنید و اگر کیفیت استفاده افت کرد، به سهمیه قبلی برگردید.
در کلاس آنلاین کودک و نوجوان نیز می‌توان این نشانه‌ها را از کاربرد واژه در گفت‌وگو، جمله‌سازی و بازی دید؛ بدون آنکه یادگیری به مسابقه‌ای برای رسیدن به عدد تبدیل شود.
والدین چگونه این برنامه را برای کودک قابل‌ادامه کنند؟
برای اینکه برنامه واژه‌آموزی کودک ادامه پیدا کند، تمرین خانه را از واژه‌های همان کلاس بردارید. اگر در کلاس درباره خوراکی‌ها صحبت کرده است، لازم نیست فردای آن روز فهرست تازه‌ای درباره وسایل خانه به او بدهید. همان چند واژه را در موقعیت‌های متفاوت به کار ببرید. به‌جای اینکه فهرست ترجمه‌ها را بپرسید، از کودک بخواهید با یک واژه چیزی را انتخاب کند، درباره‌اش حرف بزند یا آن را در یک بازی به کار ببرد. هدف این است که واژه را به یاد بیاورد و برای رساندن منظورش استفاده کند.
یک برنامه کوتاه خانگی می‌تواند در طول هفته چنین شکلی داشته باشد:
- روز کلاس: از کودک بپرسید کدام واژه‌ها را در کلاس به کار برده است. دو یا سه مورد را برای بازی‌های این هفته انتخاب کنید.
- روز بعد: با همان واژه‌ها بازی «پیدا کن و بگو» انجام دهید. مثلاً کودک خوراکی موردنظر را پیدا کند و نام انگلیسی آن را بگوید.
- میانه هفته: هنگام آماده‌کردن میان‌وعده، یک گفت‌وگوی کوتاه بسازید. کودک می‌تواند بگوید چه چیزی می‌خواهد؛ شما هم با یک پرسش ساده پاسخ او را ادامه دهید.
- پایان هفته: یکی از تمرین‌های آنلاین مرتبط با درس را انجام دهد و بعد، بدون دیدن پاسخ‌ها، واژه‌ها را دوباره در گفت‌وگو به کار ببرد.
بازی و بازخورد در پلتفرمی مثل اینترلن می‌توانند تمرین را برای کودک و نوجوان خوشایندتر کنند و به والدین نشان دهند تمرین انجام شده است. بااین‌حال، نتیجه یک بازی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که کودک می‌تواند واژه را بیرون از بازی هم به یاد بیاورد. اگر نتوانست، فضای آزمون درست نکنید؛ واژه را در یک موقعیت آشنا دوباره به کار ببرید. اگر توانست، بگذارید از موفقیتش لذت ببرد. برنامه‌ای که کودک از انجام آن خسته نشود، فرصت بیشتری برای ادامه‌دادن دارد.
پرسش‌های متداول
روزی چند لغت انگلیسی یاد بگیریم؟
برای شروع، کودکان روزی ۲ تا ۵ لغت و نوجوانان و بزرگسالان روزی ۵ تا ۱۰ لغت تمرین کنند. پس از یک هفته، اگر واژه‌های قبلی را به یاد می‌آورند و در جمله به کار می‌برند، تعداد را کمی بیشتر کنند؛ اگر نه، آن را کاهش دهند.
