اگر میان فهرست‌های طولانی گرامر سردرگم شده‌اید، این مقاله ترتیب یادگیری مباحث را از A1 تا C2 به شما نشان می‌دهد. همچنین می‌فهمید هر مبحث به چه پیش‌نیازی وابسته است و چه زمانی می‌توانید به سطح بعد بروید. باید ابتدا ساختارهای پایه را در جمله‌های ساده به کار ببرید و سپس سراغ شکل‌های پیچیده‌تر بروید. در این مسیر، معیار عبور فقط خواندن یک درس نیست؛ باید بتوانید آموخته‌های هر مرحله را در جمله‌سازی و گفت‌وگو به کار بگیرید. این ترتیب بر تجربه اینترلن در طراحی مسیرهای آموزشی مرحله‌ای و هوشمند تکیه دارد.
ترتیب درست یادگیری گرامر بر چه اساسی تعیین می‌شود؟
ترتیب یادگیری گرامر را پیش‌نیاز هر ساختار تعیین می‌کند، نه ترتیب فصل‌های یک کتاب. در سطح A1، زبان‌آموز با جایگاه واژه‌ها، ضمیر، فعل و ساخت جمله‌های ساده، پرسشی و منفی آشنا می‌شود. سپس زمان‌های پرکاربرد را در جمله‌های روزمره به کار می‌برد. در A2، کاربرد زمان‌ها گسترده‌تر می‌شود و زبان‌آموز پیوند دادن جمله‌های ساده را تمرین می‌کند. در B1 و B2، نوبت به جمله‌های مرکب، شرطی‌ها و ساختارهایی مانند مجهول می‌رسد. در C1 و C2، انتخاب دقیق ساختار برای بیان معناهای ظریف‌تر اهمیت پیدا می‌کند.
سطوح CEFR نقشه مسیرند، نه برنامه‌ای با سرعت یکسان برای همه. سن و هدف زبان‌آموز، مانند مکالمه روزمره یا کاربرد تحصیلی، سرعت پیشرفت و مقدار تمرین را تغییر می‌دهد؛ اما وابستگی مباحث ثابت می‌ماند. معیار عبور از هر مرحله این است که زبان‌آموز بتواند ساختار تازه را در جمله‌سازی و مکالمه به‌درستی به کار ببرد. حفظ تعریف و فرمول قواعد، بدون این توانایی، برای رفتن به مبحث بعدی کافی نیست.
در سطح مقدماتی A1 کدام گرامرها را اول یاد بگیریم؟
در A1، گرامر را از ساخت جمله شروع کنید و سپس به بیان کارهای روزمره برسید. هر مرحله، پایه مرحله بعدی است.
- ابتدا ضمیرهای فاعلی، فعل be و ترتیب اجزای جمله را بیاموزید؛ سپس با همان ساختار، جمله‌های منفی و پرسشی بسازید.
- پس از جمله‌سازی پایه، حروف تعریف، جمع اسامی، صفات ملکی، مالکیت با ’s و ساختارهای there is و there are را تمرین کنید.
- حال ساده را برای بیان عادت‌ها یاد بگیرید و شکل منفی و پرسشی آن را نیز تمرین کنید.
- حال استمراری را برای توصیف کاری که اکنون انجام می‌شود، به ساختارهای قبلی اضافه کنید.
- فعل can را برای بیان توانایی و درخواست‌های ساده به کار ببرید.
- جمله امری را برای بیان دستورها و راهنمایی‌های کوتاه تمرین کنید.
- در پایان، حروف اضافه پایه زمان و مکان را برای دقیق‌تر کردن جمله‌ها بیاموزید.
معیار عبور از A1، حفظ نام گرامرها نیست. باید بتوانید بدون الگوی آماده، درباره موضوع‌های آشنا جمله‌های خبری، منفی و پرسشی کوتاه بسازید.
پس از مبانی، گرامرهای سطح A2 را با چه ترتیبی ادامه دهیم؟
در سطح A2، ترتیب مباحث باید به زبان‌آموز کمک کند از توصیف زمان حال به روایت گذشته، بیان برنامه و شرح تجربه برسد.
- پس از تسلط بر ساختار حال، گذشته ساده را آموزش دهید و بعد سراغ گذشته استمراری بروید: I played; I was playing.
- آینده با will و be going to را برای تصمیم و برنامه تمرین کنید: I’ll call; I’m going to study.
- اسم‌های شمارش‌پذیر و غیرشمارش‌پذیر را پیش از کمیت‌نماها بیاورید: two apples; some water.
- سپس صفات مقایسه‌ای و عالی و قیدها را برای توصیف دقیق‌تر آموزش دهید: faster; the fastest; quickly.
- مصدر و gerund مقدماتی و افعال وجهی رایج را در ادامه قرار دهید: I want to read; I enjoy reading; I can read.
- حال کامل مقدماتی را در پایان سطح، پس از درک گذشته ساده، معرفی کنید: I have finished my homework.
معیار عبور از A2، فقط شناخت قواعد نیست. زبان‌آموز باید بتواند با این ساختارها درباره گذشته، برنامه‌ها، مقدار و تجربه‌های خود جمله‌های کوتاه و درست بسازد.
در سطوح متوسط B1 و B2 چه مباحثی باید به‌ترتیب آموخته شوند؟
در B1، ابتدا تفاوت زمان‌های نزدیک را تثبیت کنید؛ سپس سراغ جمله‌های ترکیبی بروید.
- حال کامل و حال کامل استمراری را با گذشته ساده مقایسه کنید. بعد، گذشته کامل را در ارتباط با این زمان‌ها تمرین کنید.
- پس از زمان‌ها، شرطی صفر و اول، مجهول در زمان‌های رایج و جمله‌های موصولی ساده را به‌ترتیب بیاموزید.
- نقل‌قول غیرمستقیم را بعد از تسلط بر تغییر زمان فعل و ضمیر تمرین کنید.
در B2، از ساختارهای آشنا برای بیان معناهای پیچیده‌تر استفاده کنید:
- شرطی دوم و سوم را پس از شرطی‌های ساده بیاموزید. سپس ساختار wish و افعال وجهی احتمال و استنتاج را تمرین کنید.
- مجهول در زمان‌های دیگر و کاربردهای پیشرفته مصدر و gerund را پس از شناخت شکل‌های پایه آن‌ها تمرین کنید.
- در پایان، ساختار سببی، عبارت‌های موصولی کاهش‌یافته و پیونددهنده‌های جمله را در متن‌های پیوسته به کار ببرید.
معیار عبور از هر سطح، کاربرد مستقل این ساختارها در گفتار و نوشتار است، نه حفظ نام یا فرمول آن‌ها.
گرامر پیشرفته C1 و C2 شامل چه چیزهایی است و پایان مسیر کجاست؟
در C1 و C2، تسلط بر جمله‌های مرکب پیش‌نیاز مباحث پیشرفته است. سپس این ترتیب را دنبال کنید:
- ابتدا شرطی‌های ترکیبی، وارونگی، ساختارهای تأکیدی و جمله‌های شکافته (cleft sentences) را برای بیان دقیق فرض و تأکید تمرین کنید.
- سپس عبارت‌های وصفی و بندهای وجه وصفی (participle clauses) را بیاموزید؛ بعد، حذف و جایگزینی را برای فشرده‌کردن جمله تمرین کنید.
- پس از آن، افعال وجهی پیشرفته، وجه التزامی (subjunctive) و هماهنگی پیچیده زمان‌ها را در متن‌های بلند به کار ببرید.
- در گام آخر، اسم‌سازی (nominalisation) و ساختارهای رسمی را بیاموزید و انتخاب ساختار متناسب با لحن را تمرین کنید.
پایان مسیر به معنی حفظ همه قواعد نیست. معیار عبور، انتخاب ساختار مناسب با هدف و لحن در نوشتار و گفتار است. زبان‌آموز باید جمله‌های پیچیده را بی‌ابهام بسازد، خطاهای خود را اصلاح کند و یک مفهوم را در بیان رسمی یا محاوره‌ای بازنویسی کند. در مسیر مرحله‌ای اینترلن، توانایی کاربردی ملاک پیشرفت است.
پرسش‌های متداول
تمام گرامرهای زبان انگلیسی را به چه ترتیبی یاد بگیریم؟
از اجزای جمله و ساخت جمله‌های ساده شروع کنید؛ سپس زمان‌های پایه و کاربرد آن‌ها را یاد بگیرید. وقتی می‌توانید در هر مرحله جمله درست بسازید، به‌ترتیب سراغ شرطی‌ها، مجهول، جمله‌های مرکب و ساختارهای پیشرفته بروید.
