«کی» در فارسی هم به شخص اشاره می‌کند و هم به زمان؛ در این صفحه یاد می‌گیرید چطور در هر جمله بین who و when انتخاب کنید. ترجمه عبارت‌های رایج مثل «کی میای»، «با کی»، «تا کی» و «تولدت کی است» را هم با مثال‌های ساده می‌بینید. پیش از ترجمه بپرسید: پاسخ این سؤال نام یک فرد است یا یک زمان؟ اگر درباره فرد می‌پرسید، who به کار می‌رود؛ اگر زمان انجام کاری را می‌خواهید، when درست است. با همین پرسش کوتاه می‌توانید «کی» را بر اساس منظور جمله ترجمه کنید، نه فقط شکل فارسی آن.
«کی» چه زمانی who و چه زمانی when می‌شود؟
«کی به انگلیسی چی میشه؟» پاسخ به معنای سؤال بستگی دارد، نه به خود واژه «کی». اگر درباره هویت یک نفر می‌پرسید، معمولاً who به کار می‌رود. اگر می‌خواهید زمان انجام یک کار یا موعد رویدادی را بدانید، از when استفاده کنید. پیش از ترجمه بپرسید: «جواب این سؤال یک شخص است یا یک زمان؟»
| منظور | ترجمه |
|---|---|
| شخص یا هویت | who |
| زمان یا موعد | when |
دو مثال کوتاه: «کی پشت دره؟» یعنی Who is at the door?؛ پاسخ، هویت یک فرد است. «کی به خانه می‌رسی؟» یعنی When will you get home?؛ پاسخ، ساعت یا زمانی تقریبی است. این دو سؤال در فارسی با «کی» شروع می‌شوند، اما در انگلیسی به دو واژه متفاوت نیاز دارند.
جایگاه «کی» در جمله به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. حتی اگر در ابتدای جمله باشد، باید معنای کل سؤال را بررسی کنید. اگر پاسخ مورد انتظار نام فرد است، سراغ who بروید؛ اگر پاسخ ساعت، روز یا موعد است، when را انتخاب کنید. این روش ساده برای ترجمه عبارت‌های محاوره‌ای هم کاربرد دارد.
چطور در چند ثانیه بین who و when انتخاب کنیم؟
برای انتخاب سریع، دو مرحله را به‌ترتیب انجام دهید. مرحله اول: از خودتان بپرسید پاسخِ «کی» نام یک فرد است یا یک زمان؟ به شکل ظاهری جمله نگاه نکنید؛ ببینید گوینده چه اطلاعاتی می‌خواهد. مرحله دوم: پاسخ احتمالی را جای «کی» بگذارید. اگر پاسخ «علی»، «معلم» یا «دوستم» باشد، پرسش را با who بسازید. اگر «فردا»، «ساعت پنج» یا «دوشنبه» جواب مناسبی باشد، when را انتخاب کنید. این روش به‌جای حفظ‌کردن ترجمه‌های جداگانه، برای هر جمله یک معیار روشن به شما می‌دهد.
حذف فعل در فارسی یا محاوره‌ای‌بودن جمله، این معیار را عوض نمی‌کند. حتی «کی میاد؟» بسته به پاسخ مورد انتظار، دو ترجمه دارد. پیش از ترجمه، پاسخ را در ذهن کامل کنید. در این چهار جمله، پاسخ داخل پرانتز راهنماست:
- «کی میاد؟» (علی): Who is coming?
- «کی میاد؟» (فردا؛ درباره دوستم): When is my friend coming?
- «جلسه کی؟» (دوشنبه): When is the meeting?
- «این کارو کی کرد؟» (معلم): Who did this?
«کی میای»، «تا کی» و «تولدت کی است» چگونه ترجمه می‌شوند؟
در این عبارت‌های روزمره، «کی» درباره زمان است. برای پرسیدن برنامه یا زمان رسیدن از when استفاده کنید، نه who؛ چون درباره شخص سؤال نمی‌کنید.
- فارسی: «کی میای؟» انگلیسی: When are you coming? نکته: وقتی می‌خواهید زمان آمدن کسی را بدانید، پرسش را با when شروع کنید.
- فارسی: «کی میای خونه؟» انگلیسی: When are you coming home? نکته: home مقصد را نشان می‌دهد و در این ساختار به to نیاز ندارد. سؤال همچنان درباره زمان رسیدن است.
- فارسی: «تا کی؟» انگلیسی: Until when? نکته: این ترجمه به‌تنهایی همیشه طبیعی نیست. اگر مدت ماندن را می‌پرسید، «تا کی اینجا می‌مونی؟» را می‌توانید How long are you staying here? بگویید.
- فارسی: «تولدت کی است؟» انگلیسی: When is your birthday? نکته: در این سؤال، ترتیب بخش‌ها when، سپس فعل is و بعد فاعل your birthday است.
پس برای انتخاب ترجمه «تا کی»، به ادامه جمله توجه کنید: آیا زمان پایان کار را می‌خواهید یا مدت آن را؟
«با کی» و «تو یا شما کی هستی» در انگلیسی چه می‌شود؟
«تو کی هستی؟» و شکل‌های «شما کی هستی؟»، «شما کی هستین؟» و «شما کی هستید؟» همگی درباره هویت مخاطب‌اند. ترجمه مستقیم آن‌ها، بسته به موقعیت، Who are you? است. انگلیسی برای «تو» و «شما» از you استفاده می‌کند. رسمیت بیشتر با لحن و واژگان مؤدبانه بیان می‌شود، نه با تغییر ضمیر.
| عبارت فارسی | محاوره‌ای | رسمی |
|---|---|---|
| تو کی هستی؟ | Who are you? | Could you please tell me who you are? |
| شما کی هستی، هستین یا هستید؟ | Who are you? | May I ask who you are? |
| با کی به کلاس می‌ری؟ | Who are you going to class with? | With whom are you going to class? |
برای «با کی؟» در یک جمله کامل، گفتار روزمره معمولاً از الگوی Who … with? استفاده می‌کند؛ در بیان رسمی‌تر، With whom …? به کار می‌رود. در هر دو حالت از یک شخص سؤال می‌کنیم: یا می‌خواهیم هویت او را بدانیم یا می‌پرسیم همراه چه کسی است. پس برای این «کی»، واژه مناسب who است.
چه اشتباه‌هایی باعث جابه‌جایی who و when می‌شوند؟
خطاها معمولاً از ندیدن نوع پاسخ شروع می‌شوند. این سه مورد را بررسی کنید:
- غلط: Who does the class start? برای «کلاس کی شروع می‌شود؟» درست: When does the class start? دلیل: پاسخ، ساعت یا روز است، نه نام شخص.
- غلط: When did someone open the door? برای «کی در را باز کرد؟» درست: Who opened the door? دلیل: سؤال درباره هویت فرد است، نه زمان بازشدن در.
- غلط: ترجمه کلمه‌به‌کلمه «کی» بدون بررسی جمله. درست: انتخاب معادل بر اساس پاسخ مورد انتظار. دلیل: «کی» در فارسی هم به شخص اشاره می‌کند و هم به زمان.
تمرین: جای خالی را پر کنید: «___ opened the door?» گزینه‌ها: الف) Who، ب) When، ج) Where، د) What. پاسخ: الف. چون پاسخ، نام فردی است که در را باز کرده است. گزینه «When» زمان را می‌پرسد و برای این جمله مناسب نیست.
عبارت «دوست دارم به زبان هزارگی» خطای خوشه‌بندی و نامرتبط با تفاوت who و when است؛ بنابراین وارد آموزش آن نمی‌شویم.
پرسش‌های متداول
کی میای به انگلیسی چی میشه؟
«کی میای؟» به انگلیسی می‌شود «When are you coming?» چون سؤال درباره زمان آمدن است.
تا کی به انگلیسی چی میشه؟
ترجمه «تا کی؟» به جمله بستگی دارد. می‌توان گفت «Until when?»، اما در بسیاری از جمله‌ها ساختار «How long…?» طبیعی‌تر است.
با کی به انگلیسی چی میشه؟
برای «با کی؟» در جمله کامل معمولاً از ساختار «Who … with?» استفاده می‌شود؛ مثلاً «Who are you going with?» یعنی «با کی می‌ری؟». شکل رسمی‌تر آن «With whom …?» است.
کی میای خونه به انگلیسی چی میشه؟
ترجمه رایج «کی میای خونه؟» جمله «When are you coming home?» است. اینجا «کی» درباره زمان پرسش می‌کند، پس از «when» استفاده می‌شود.
تو کی هستی به انگلیسی چی میشه؟
«تو کی هستی؟» به انگلیسی می‌شود «Who are you?» چون سؤال درباره هویت یک فرد است، نه زمان.
شما کی هستید به انگلیسی چی میشه؟
ترجمه اصلی «شما کی هستید؟» جمله «Who are you?» است. در انگلیسی، تفاوت «تو» و «شما» در این جمله از بافت و لحن مشخص می‌شود.
